Ο στολισμός των γιορτινών ημερών μέσα από μια ψυχική και συμβολική ανάγνωση

Ο στολισμός των γιορτινών ημερών μέσα από μια ψυχική και συμβολική ανάγνωση

Οι γιορτινές ημέρες δεν είναι μόνο μια περίοδος του ημερολογίου. Το να στολίζουμε τις ημέρες των Χριστουγέννων δεν είναι απλώς μια πολιτισμική συνήθεια. Είναι ένας ψυχικός τόπος ,όπου ο στολισμός σπιτιών, δρόμων, δέντρων και κτιρίων, αποτελεί μια πράξη που υπερβαίνει την αισθητική ή την παράδοση. Πρόκειται για μια πράξη βαθιάς εσωτερικής σημασίας. Ένας τρόπος να εκφράσουμε κάτι βαθύτερο, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε.

Ο στολισμός των γιορτινών ημερών μέσα από μια ψυχική και συμβολική ανάγνωση

Οι γιορτινές ημέρες δεν είναι μόνο μια περίοδος του ημερολογίου. Το να στολίζουμε τις ημέρες των Χριστουγέννων δεν είναι απλώς μια παραδσιακή συνήθεια. Είναι ένας ψυχικός τόπος ,όπου ο στολισμός σπιτιών, δρόμων, δέντρων και κτιρίων, αποτελεί μια πράξη που υπερβαίνει την αισθητική ή την παράδοση. Πρόκειται για μια πράξη βαθιάς εσωτερικής σημασίας. Ένας τρόπος να εκφράσουμε κάτι βαθύτερο, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε. Ο στολισμός λειτουργεί ως μια σιωπηλή γλώσσα της ψυχής, ένας τρόπος να νοηματοδοτήσουμε και να διαπραγματευτούμε το σκοτάδι, την απώλεια, τις αλλαγές και την ελπίδα ότι κάτι νέο μπορεί να γεννηθεί.

Φως μέσα στη νύχτα – το αρχέτυπο της Αναγέννησης

Οι γιορτινές ημέρες έρχονται κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο, όταν η νύχτα είναι η μεγαλύτερη μέσα στο έτος. Από παλιά, αυτή η περίοδος συνδέεται με την ιδέα ότι μετά το σκοτάδι, το φως επιστρέφει.

Τα Χριστούγεννα συμπίπτουν συμβολικά με το χειμερινό ηλιοστάσιο, τη στιγμή της μεγαλύτερης νύχτας. Ο χειμώνας, και ιδιαίτερα το τέλος του έτους, ενεργοποιεί ασυνείδητες διεργασίες που σχετίζονται με την απώλεια, το πέρασμα του χρόνου και την αναμέτρηση με όσα δεν εκπληρώθηκαν. Οι γιορτές λειτουργούν συχνά ως μεταβατικές χρονικές ζώνες, όπου το Εγώ καλείται να διαχειριστεί αυξημένο συναισθηματικό φορτίο. Τις σκέψεις για όσα χάθηκαν, την επιστροφή του φωτός, τη γέννηση του Θείου Παιδιού (Εαυτού-Self).

Τα γιορτινά φωτάκια μοιάζουν με μικρές κουκίδες φωτός μέσα στο σκοτάδι, μέσα στο ασυνείδητο. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο θυμίζει τη σύνδεση της γης με τον ουρανό, της ζωής με τη συνέχεια. Οι μπάλες και τα στεφάνια, με το κυκλικό τους σχήμα, μας μιλούν για τον κύκλο της ζωής και την ολότητα, την ψυχική ολοκλήρωση. Ο στολισμός, σε αυτό το πλαίσιο δεν αποτελεί άρνηση του σκοταδιού, αλλά μια προσπάθεια πλαισίωσής του, και μπορεί να ιδωθεί ως μια πράξη φροντίδας απέναντι σε μια εσωτερική αίσθηση ερημιάς, και ως τρόπος να καταστεί το περιβάλλον πιο υποφερτό, πιο ανθρώπινο.

Από τον Ώρο στην αρχαία Αίγυπτο, τον Μίθρα στην Περσία, τον Διόνυσο (ως αρχετυπική σκιά της γέννησης), έως τις παραδόσεις των Άνδεων, της Μεσοποταμίας και των βόρειων λαών, η γέννηση μιας θεϊκής ή ηλιακής μορφής μέσα στη σκοτεινότερη περίοδο του έτους συμβολίζει την επανεμφάνιση της ζωτικής δύναμης. Το Θείο Παιδί, με όποιο όνομα κι αν φέρει, αντιστοιχεί στο αρχέτυπο του Εαυτού, τον πυρήνα της ψυχικής ολότητας που αναδύεται όταν όλα μοιάζουν χαμένα.

Στολίζοντας, η ψυχή δεν αναπαράγει απλώς ένα έθιμο. Συμμετέχει σε μια παγκόσμια, διαχρονική αφήγηση που υπενθυμίζει ότι το φως δεν εξαφανίζεται — απλώς αποσύρεται, για να επιστρέψει.

Η μεταμόρφωση της καθημερινότητας

Ο στολισμός αλλάζει την συνήθεια. Μετατρέπει το οικείο σε ιερό και το συνηθισμένο σε ιδιαίτερο. Το σπίτι γίνεται χώρος τελετουργίας, ο χρόνος αποκτά έναν διαφορετικό ρυθμό. Συμβολικά, το να στολίζουμε σημαίνει ότι δίνουμε μορφή σε συναισθήματα που δεν έχουν λόγια, επιλέγουμε τι από μέσα μας θέλουμε να φανεί, αποδεχόμαστε ότι δεν είναι όλα έτοιμα να φωτιστούν.

Ο στολισμός δεν μας υποχρεώνει να είμαστε χαρούμενοι. Μας δίνει απλώς χώρο. Είναι μια πράξη ήπιας μεταμόρφωσης, όπου το εσωτερικό βρίσκει τρόπο να εκφραστεί χωρίς λόγια. Συμβολικά, το να στολίζω σημαίνει ότι δίνω μορφή στο άμορφο συναίσθημα, και επιλέγω τι από μέσα μου μπορεί να αντέξει το φως.

Το παιδί που στολίζει (ή το ενήλικο μέρος μας που το επαναλαμβάνει) δεν αρνείται το σκοτάδι, το πλαισιώνει.

Όταν δεν στολίζουμε

Το να μη στολίζουμε τις γιορτινές ημέρες δεν σημαίνει απαραίτητα αδιαφορία. Πολύ συχνά είναι μια ψυχική ανάγκη, ένας τρόπος με τον οποίο τοποθετούμαστε απέναντι στον χρόνο, στο φως, στη μνήμη και στην προσδοκία.

Ο στολισμός σηματοδοτεί συνέχεια και κύκλο. Όταν αυτός ο κύκλος έχει ραγίσει, η ψυχή συχνά επιλέγει να μην τον επαναλάβει. Δεν στολίζω μπορεί να δηλώνει ότι δεν προσποιούμαι πως όλα συνεχίζονται όπως πριν. Προστατεύω τον εσωτερικό μου χώρο, έχω ανάγκη να αφήσω κάτι αδιαμόρφωτο. Δεν αντέχω το διακοσμητικό φως. αυτό το φως που καλύπτει, που αποσπά, που ωραιοποιεί.

Έτσι το «δεν στολίζω» γίνεται μια πράξη ειλικρίνειας. Δεν επιζητώ το φως που δεν αντιστοιχεί σε αυτό που ζω. Το «δεν στολίζω» μπορεί να σημαίνει ότι δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι να φανερώσουμε κάτι, και αυτό είναι απολύτως σεβαστό.

Αντί επιλόγου

Δεν στολίζουμε για να δείξουμε κάτι προς τα έξω. Είναι ένας τρόπος να θυμόμαστε ότι το φως δεν χάνεται, απλώς αποσύρεται προσωρινά.

Αλέξανδρος Χριστοδουλόπουλος
Ψυχοδυναμικός - Εικαστικός Ψυχοθεραπευτής
Fine Art Photographer

Είτε στολίζουμε είτε όχι, αυτό που έχει σημασία είναι η εσωτερική αλήθεια πίσω από την επιλογή. Μια μικρή τελετουργική πράξη φροντίδας.